تهيه ونشر مؤسسه بوستان كتاب قم
50
مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى )
امام باقر عليه السلام فرمايد : كسى كه از گناه توبه كند بسان كسى است كه اصلًا گناهى نداشته است . « 1 » مشارطه : آن است كه انسان پيش از شروع در كار ، با خويشتن شرط و تعهد كند كه از جاده مستقيم شرع خارج نشود . خواستههاى حق تعالى را عمل كند بلكه برخواستههاى خود مقدم دارد و هيچگاه از طلب رضاى خداوند و آخرتجويى غفلت نورزد . مراقبه : آن است كه بنده به هنگام عمل ، حق تعالى را در نظر گيرد و خود را در محضر خداوند بيند و كشيك نفس كشد كه مبادا از فرمان و خواستهء مولا سرباز زند و راه دگر گيرد و عصيان ورزد و به لهو و لعب پردازد . يك چشم زدن غافل از آن ماه مباشيد * شايد كه نگاهى كند آگاه نباشيد « 2 » محاسبه : آن است كه از خويشتن حساب كشد كه فكر و فعل خود به چه صرف كرده و اوقات را چگونه به سر آورده است . پس از آنكه به كارى پرداخت و وقتى و فرصتى گذشت آن را ارزيابى كند و با محك شريعت آن را بسنجد تا فايده و ضرر را بفهمد . بر كارهاى پسنديده خداى را سپاس گويد كه او را توفيق داده است و از كارهاى زشت و گناه استغفار كند . امام عليه السلام فرمايد : از ما نيست كسى كه هر روز از خود حساب نكشد . پس اگر كار نيكى انجام داده حمد خدا كند و بيشتر انجام دهد و اگر گناهى از او سر زده از خداوند آمرزش بطلبد . « 3 » امام صادق عليه السلام از پدران گراميش عليهم السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت كند كه فرمود : خوشا به حال كسى كه در روز قيامت در نامهء عملش ، در زير هر گناهى استغفارى بيابد . « 4 » سُوَر مسبّحات : پنج سورهاى كه با « سبَّح » و يا « يسبِّح » آغاز مىشود سور مسبِّحات ناميده مىشود . چرا كه اين سورهها با تسبيح حق تعالى آغاز مىشود . و دو سورهء اسراء و الأعلى را كه با « سبحانَ » و « سبِّح » آغاز مىشود داخل آن ندانند . در حديث آمده است :
--> ( 1 ) . محجة البيضاء ، ج 7 ، ص 9 ( 2 ) . بحر المعارف ، ص 67 ( 3 ) . عدة الداعى ، ص 239 ( 4 ) . مكارم الاخلاق ، ص 313 ؛ ثواب الأعمال ، ص 197